Najpopularniejsze okienka diagnostyczne:

  • około 16. tygodnia życia – BIODRA
  • około 6. miesiąca życia – ŁOKCIE
  • w razie objawów – BARKI / inne

!!! ocena szczenięcia to składowa: oceny w ruchu/codziennym funkcjonowaniu, badania klinicznego bez sedacji, badania klinicznego w sedacji oraz diagnostyki obrazowej !!!

–

ten zestaw wymaga intepretacji przez doświadczonego lekarza weterynarii!!

Diagnostyka bioder (ok. 16. tygodnia życia)

To o czym warto wiedzieć, to fakt, że diagnostyka NIE opiera się na samym wyglądzie radiogramu – konieczne jest uzupełnienie badania RTG o badanie kliniczne (m.in. test Ortolaniego) oraz pomiary (m.in. DI – indeks dystrakcji, kąty Norberga, % pokrycia głowy kości udowej). Badanie kliniczne dla pełnego obrazu powinno odbyć się PRZED sedacją i W TRAKCIE SEDACJI, która jest BARDZO bezpieczna i mało inwazyjna 🙂 Pełna, kompleksowa ocena może wskazać ryzyko wystąpienia dysplazji stawów biodrowych (HD) wraz ze zmianami zwyrodnieniowymi w dorosłym życiu związany z luźnością/wiotkością /niedopasowaniem w obrębie stawów biodrowych.W tym wieku możliwy jest jeszcze mało inwazyjny zabieg chirurgiczny (JPS), który realnie może zwiększyć szansę na lepszy rozwój stawów biodrowych i lepszy ich stan w dorosłym życiu. Natomiast absolutnie decyzja o zabiegu nie jest jedynym powodem do diagnostyki! Nikt Was nie zmusi do poddania szczenięcia interwencji chirurgicznej! Spójrzmy na to w ten sposób – chirurg ortopeda ma w swych dłoniach narzędzie, którym realnie może pomóc pacjentowi – jeśli badania dadzą wskazania do takiego działania, może Wam zaproponować taką ścieżkę 🙂 Do decyzji opiekuna należy wybór postępowania jeśli diagnostyka wykaże tzw “luzy” – możecie zdecydować się na postępowanie zachowawcze, bez interwencji chirurgicznej! Dzięki niemu nie przeciążacie bioder w okresie wzrostu, ale pracujecie nad masą mięśniową, a co za tym idzie stabilizacją stawów.

Pies z ryzykiem wystąpienia HD?

Co dla nas istotne – obie opcje – wsparcie w postaci interwencji chirurgicznej oraz postępowanie zachowawcze wymagają pewnych restrykcji w życiu codziennym oraz zaangażowania ze strony opiekuna! Nie ma uniwersalnie “lepszego” i “gorszego” rozwiązania – powinno być ono indywidualnie dobrane do pacjenta!

Elementy restrykcji w życiu codziennymjakie zalecamy stosować z punktu widzenia fizjoterapeutycznego:

  • zabezpieczenie przed ślizganiem (podłoża);
  • unikanie przeciążania oraz nadmiernej aktywności zawierającej zwroty, skręty, skoki;
  • konsekwentne pilnowanie odpowiedniej masy ciała;
  • opcjonalnie suplementacja.

Bardzo przydatna może być również współpraca z fizjoterapeutą: ułożenie planu ćwiczeń, ewentualne masaże, edukacja opiekuna na temat aktywności codziennej i spacerowej, kontrola palpacyjna oraz w ruchu!

Ciekawostką może być fakt, że isnieją już nawet podejrzenia co do wpływu podłoża w porodówce na prawidłowy rozwój stawów biodrowych (Feng LC, Philippine A, Ball-Conley E, Byosiere S-E. (2025). Fleece-Lined Whelping Pools Associated with Reduced Incidence of Canine Hip Dysplasia in a Guide Dog Program.)

Późniejsza diagnostyka?

Osobiście na podstawie praktyki klinicznej preferuje również sprawdzenie układu ruchu (pełne badanie kliniczne u lekarza ortopedy + zdjęcia RTG (biodra, łokcie, barki, kręgosłup) przed rozpoczęciem poważniejszych treningów sportowych!! U średnich ras pracujących ten moment pojawia się w okolicach pierwszego roku życia.

Co może dać nam diagnostyka na tym etapie?

  • informacja na temat aktualnej fazy rozwoju szczenięcia i konieczności dostosowania aktywności (np. wstrzymanie się z podnoszeniem tyczek, robieniem dużej ilości ciasnych zakrętów, rozpoczynaniem uczenia zwrotów, dynamicznych zatrzymań czy figur freestye’owych, wstrzymanie się z dodawaniem skoku czy ograniczenie ilości powtórzeń ćwiczeń w pełnym galopie);
  • informacja na temat obrazu klinicznego psa PRZED rozpoczęciem aktywności sportowej – mamy dane porównawcze na przyszłość;
  • informacja na temat ewentualnych poważnych przeciwwskazań do przyszłej kariery sportowej na wysokim poziomie – dzięki posiadaniu tej informacji wcześniej możemy zrezygnować z “eksploatacji” naszego psa i postawić na długie, klomfortowe życie z dostosowaną i dobraną aktywnością ruchową!
  • informacja o “słabszych” stronach układu ruchu naszego psa i dzięki temu, we współpracy z fizjoterapeutą, zaplanowanie planu treningowego, by zabezpieczyć tę część ciała!
  • informacja o ewentualnych przebytych urazach, które u szczeniąt bardzo często nie dają wyraźnych objawów!!!
  • bądź… zielone światło na rozpoczęcie wspólnej przygody sportowej ❤️

Czy da się „wyczuć” dysplazję?

Tak i nie! Brak objawów klinicznych, nie daje gwarancji co do stanu stawów naszego psa!

Są natomiast objawy kliniczne, które “namawiają” opiekuna do wykonania wczesnej diagnostyki:

  • tkliwość w trakcie badania palpacyjnego lub czynności pielęgnacyjnych;
  • znaczna różnica w zakresie ruchu w stawach biodrowych w stosunku do normy lub między stronami ciała;
  • trudności z podnoszeniem się z pozycji siedzącej i leżącej;
  • różnica w muskulaturze między kończyną prawą, a lewą;

Bibliografia:

  • Ginja MM, Ferreira AJ, Jesus SS, Melo-Pinto P, Bulas-Cruz J, Orden MA, San-Roman F, Llorens-Pena MP, Gonzalo-Orden JM. Comparison of clinical, radiographic, computed tomographic, and magnetic resonance imaging methods for early prediction of canine hip laxity and dysplasia. Vet Radiol Ultrasound. 2009
  • Adams WM, Dueland RT, Meinen J, O’Brien RT, Giuliano E, Nordheim EV. Early detection of canine hip dysplasia: comparison of two palpation and five radiographic methods. J Am Anim Hosp Assoc. 1998;
  • Taroni M, Genevois JP, Viguier E, Carozzo C, Livet V, Baldinger A, Cachon T. Evolution of Radiographic Parameters of Canine Passive Hip Laxity at 4, 6 and 12 months: A Study of 306 Dogs. Vet Comp Orthop Traumatol. 2018
  • Andronescu AA, Kelly L, Kearney MT, Lopez MJ. Associations between early radiographic and computed tomographic measures and canine hip joint osteoarthritis at maturity. Am J Vet Res. 2015
  • praktyka kliniczna 🙂